Asgari Ücret Nasıl Belirlenir? Komisyon, Oylama ve Brüt-Net

Asgari ücret, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan 15 kişilik Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenir. Komisyon genellikle aralık ayında toplanır, kararını oy çokluğuyla verir ve karar Resmî Gazete'de yayımlanarak çoğunlukla 1 Ocak'tan itibaren uygulanır. 2026 yılı için belirlenen brüt asgari ücret 33.030,00 TL / ay, net asgari ücret 28.075,50 TL / ay'dir.

Asgari ücret nedir?

Asgari ücret, bir işçiye normal çalışma süresi karşılığında ödenebilecek en düşük ücrettir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 39. maddesi, iş sözleşmesiyle çalışan her işçinin ekonomik ve sosyal durumunu düzenlemek için bu alt sınırın belirlenmesini öngörür. İşveren bu tutarın altında ücret ödeyemez; tarafların kendi aralarında daha düşük bir ücrete anlaşması da geçerli olmaz.

Asgari ücret aylık, günlük ve saatlik olarak ilan edilir. 2026'da günlük brüt asgari ücret 1.101,00 TL, saatlik brüt asgari ücret 146,80 TL / saat'dir. Aylık tutar, günlük ücretin 30 günle çarpılmasıyla bulunur. Güncel tutarların tamamını ve yıllara göre değişimini asgari ücret sayfamızda görebilirsiniz.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu kimlerden oluşur?

Komisyon 15 üyeden oluşur: beş hükümet, beş işçi ve beş işveren temsilcisi. Hükümet tarafını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın belirlediği üyeler ile istatistik ve ekonomi alanındaki kamu kurumlarının temsilcileri oluşturur; komisyona bakanlığın belirlediği üyelerden biri başkanlık eder.

İşçi temsilcileri, ülkede en çok işçiyi temsil eden en üst işçi kuruluşundan, yani uygulamada TÜRK-İŞ'ten seçilir. İşveren temsilcileri ise en çok işvereni temsil eden en üst işveren kuruluşundan, uygulamada TİSK'ten gelir. Komisyonun sekretarya ve raportörlük işlerini bakanlığın Çalışma Genel Müdürlüğü yürütür.

Komisyon kararını nasıl verir?

Komisyon en az 10 üyenin katılımıyla toplanır ve oyların çoğunluğuyla karar verir. Asgari Ücret Yönetmeliği'ne göre oylar eşit çıkarsa başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Bu nedenle karar, üç taraftan en az ikisinin aynı tutarda buluşmasıyla çıkar; işçi tarafının karşı oy kullandığı yıllarda karar hükümet ve işveren temsilcilerinin oylarıyla alınmıştır.

Taraflar görüşmelere kendi önerileriyle gelir. İşçi tarafı genellikle açlık ve yoksulluk sınırı gibi geçim verilerini, işveren tarafı ise işgücü maliyetini ve rekabeti öne çıkarır. Hükümet tarafı enflasyon hedefini ve bütçe etkisini gözetir. Karara karşı oy veren taraf, gerekçesini kamuoyuyla paylaşabilir; ancak bu, yayımlanan kararın uygulanmasını durdurmaz.

Asgari ücret belirlenirken neler dikkate alınır?

Yönetmelik, komisyonun ücreti belirlerken ülkenin sosyal ve ekonomik durumunu, geçim indekslerini, fiilen ödenen ücretlerin genel seviyesini ve yaşam koşullarını dikkate almasını ister. Geçim indeksi, bir hanenin temel harcamalarının zaman içindeki fiyat değişimini ölçen göstergedir; Türkiye'de bunun resmî karşılığı TÜİK'in açıkladığı tüketici fiyat endeksidir (TÜFE).

Yönetmelik ayrıca asgari ücretin belirlenmesinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi nedenlerle ayrım yapılamayacağını söyler. Bu yüzden asgari ücret sektöre, bölgeye ya da cinsiyete göre farklılaşmaz; Türkiye'nin her yerinde aynı tutar geçerlidir.

Uygulamada görüşmelerin en çok konuşulan girdisi, geçen yılın enflasyonu ve ertesi yıl için beklenen enflasyondur. Asgari ücretin satın alma gücünü korumak için ne kadar artması gerektiğini görmek isterseniz, asgari ücretle ne alındığını gösteren sayfamız ekmekten akaryakıta kadar tanıdık ürünlerin kaç dakikalık çalışmaya denk geldiğini bir yıl öncesiyle karşılaştırır.

Asgari ücret süreci aralıkta nasıl işler?

Süreç, bakanlığın komisyonu toplantıya çağırmasıyla başlar ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla biter. 2026 asgari ücreti için ilk toplantı 12 Aralık 2025'te bakanlıkta yapıldı, karar 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Toplantı sayısı yıldan yıla değişir; aşağıdaki sıra her yıl izlenen genel akıştır.

Kanun asgari ücretin en geç iki yılda bir belirlenmesini şart koşar, yılda iki kez belirlenmesini yasaklamaz. 2022 ve 2023'te yıl ortasında ikinci bir belirleme yapıldı. 2026 için temmuzda ara artış yapılmadı; aynı tutar 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir.

Brüt asgari ücretten nete nasıl geçilir?

Net asgari ücret, brüt tutardan işçinin sigorta ve işsizlik sigortası payları düşülerek bulunur. Brüt ücret, işçi adına yapılan kesintilerden önceki tutardır; net ücret ise işçinin eline geçen tutardır. 2022'den bu yana asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi alınmadığı için asgari ücretlinin netinden vergi kesilmez.

Örnek: 1 Ocak 2026'dan beri geçerli tutarlarla hesap şöyledir: 33.030,00 TL brüt ücretten %14 SGK primi olarak 4.624,20 TL ve %1 işsizlik sigortası payı olarak 330,30 TL düşülür. 33.030,00 − 4.624,20 − 330,30 = 28.075,50 TL net ücret kalır. Bireysel emeklilik sistemine otomatik katılımla dahil olan çalışanın netinden ayrıca BES kesintisi yapılır.

Asgari ücretin üzerinde maaş alıyorsanız da asgari ücrete karşılık gelen vergi her ay istisna tutulur. Kendi brüt veya net maaşınızı hesaplamak için maaş hesaplama aracımızı, yıl içinde hangi dilime geçeceğinizi görmek için gelir vergisi dilimleri sayfamızı kullanabilirsiniz.

Asgari ücretin işverene maliyeti ne kadar?

İşveren, brüt ücrete ek olarak %21,75 SGK işveren payı ve %2 işsizlik sigortası işveren payı öder. Primlerini zamanında ödeyen işverenler hazine indiriminden yararlanır: imalat dışındaki sektörlerde 2 puan, imalat sektöründe 5 puan. 2026'da maliyet 2 puanlık indirimle 40.214,03 TL / ay, 5 puanlık indirimle 39.223,13 TL / ay'dir.

Örnek: 33.030,00 TL brüt ücrete %23,75 işveren payı eklenince 40.874,63 TL bulunur. 2 puanlık indirim 660,60 TL'dir ve maliyet 40.214,03 TL'ye iner. İmalat sektöründe 5 puanlık indirim 1.651,50 TL olduğu için maliyet 39.223,13 TL'dir (2026 tutarları).

Asgari ücret başka hangi tutarları etkiler?

Asgari ücret, çalışanın maaşının yanı sıra pek çok resmî tutarın da hesap tabanıdır. Brüt asgari ücret değiştiğinde aşağıdaki kalemler de aynı tarihte değişir:

• Prime esas kazanç sınırları: Alt sınır brüt asgari ücrete eşittir, üst sınır onun 9 katıdır. Güncel tutarlar SGK ve Bağ-Kur prim tutarları sayfamızda.
• Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta primleri: En düşük prim, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanır.
• İşsizlik maaşı: Brüt asgari ücretin %80'ini geçemez; tutarlar işsizlik maaşı sayfamızda.
• Genel sağlık sigortası primi: Gelir testine göre asgari ücret üzerinden hesaplanır.
• Çırak ve stajyer primleri: Çıraklarda prim, asgari ücretin yarısı üzerinden ödenir.

Kıdem tazminatında ise asgari ücretten bağımsız bir tavan uygulanır; bu tavan memur maaş katsayılarına bağlıdır. Kendi tazminatınızı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Asgari ücretle çalışanın yıllık geliri ne kadar?

2026'da temmuz ara artışı yapılmadığı için asgari ücretli bir işçi yıl boyunca aynı tutarı alır. Yıllık brüt gelir 12 × 33.030,00 = 396.360,00 TL, yıllık net gelir 12 × 28.075,50 = 336.906,00 TL'dir. İşveren açısından yıllık maliyet 2 puanlık indirimle 482.568,36 TL, imalat sektöründe 5 puanlık indirimle 470.677,56 TL'dir.

Bu hesaba ikramiye, fazla mesai ve prime esas kazanca dahil edilmeyen ödemeler girmez. 2026'da günlük 158 TL'ye kadar yemek parası, aylık 660,60 TL çocuk zammı ve 3.303,00 TL aile zammı prime esas kazanca dahil edilmez; bu ödemeleri alan çalışanın eline geçen tutar asgari ücretten fazla olur.

Çırak, stajyer ve kısmi süreli çalışanlar için kurallar neler?

Mesleki eğitim gören aday çırak, çırak ve meslek lisesi öğrencilerinin sigorta primleri asgari ücretin yarısı üzerinden hesaplanır; 2026'da bu tutar aylık 16.515,00 TL'dir. Yükseköğrenim sırasında staj yapan öğrencilerde ve kısmi zamanlı çalışan öğrencilerde ise prime esas kazanç alt sınırı esas alınır.

Kısmi süreli çalışan bir işçinin ücreti, çalıştığı süreyle orantılı olarak hesaplanır ama bu oran asgari ücretin altına inemez. Örneğin haftada üç gün çalışan bir kişi, her çalıştığı gün için en az 1.101,00 TL brüt ücret almalıdır. Saatlik çalışmada alt sınır 146,80 TL / saat brüttür. İş sözleşmenizde ücretin brüt mü net mi yazıldığını kontrol etmek, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.

Asgari ücret yıllara göre nasıl değişti?

Son yıllarda asgari ücret genellikle yılda bir, yüksek enflasyon dönemlerinde yılda iki kez belirlendi. Aşağıdaki tablo Resmî Gazete'de yayımlanan brüt ve net tutarları gösterir.

2026'daki brüt tutar, 2025'teki 26.005,50 TL'ye göre %27 arttı. Ocak ayında asgari ücretle birlikte memur ve emekli maaşları da değişir; bu artışın nasıl hesaplandığını memur ve emekli zammı rehberimizde adım adım anlattık.

Başka ülkelerde asgari ücret nasıl belirleniyor?

Türkiye'deki üçlü komisyon modeli her ülkede yoktur. Kazakistan'da asgari ücret cumhuriyet bütçe kanunuyla belirlenir ve 2024'ten bu yana aylık 85.000 tengedir; ayrıntılar Kazakistan asgari ücret sayfamızda. Türkmenistan'da ise tutar Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle belirlenir ve 1 Ocak 2025'ten bu yana aylık 1.410 manattır; Türkmenistan asgari ücret sayfamızda yıllara göre değişimini bulabilirsiniz.

Bu farklılık, Türkiye'deki modelin önemli bir özelliğini gösterir: ücret bir kanunla değil, tarafların temsil edildiği bir kurulun kararıyla belirlenir. Bu yüzden her aralık ayında görüşmeler, taraflar arasında açık bir pazarlık olarak kamuoyunun gündemine gelir.

Asgari ücretle ilgili sık yapılan hatalar nelerdir?

• Brüt ile neti karıştırmak: Haberlerde açıklanan oran çoğunlukla brüt ve net için aynıdır, ama iş ilanlarında ve sözleşmelerde hangisinin yazdığına mutlaka bakın.
• Yürürlük tarihini atlamak: Yeni tutar karar yayımlandığında değil, kararda yazan tarihte başlar; aralık maaşı eski tutarla, ocak maaşı yeni tutarla ödenir.
• Kısmi çalışmayı yanlış hesaplamak: Kısmi süreli çalışanın ücreti, çalıştığı gün veya saat için günlük ya da saatlik asgari ücretin altında olamaz.
• İşveren maliyetini brütle eşitlemek: Bir çalışanın işverene maliyeti brüt ücretten yaklaşık dörtte bir fazladır; işe alım bütçesi buna göre yapılmalıdır.

Aralık görüşmeleri sürerken çıkan rakamlar resmî değildir. Kesin tutar ancak Resmî Gazete'de yayımlanan kararla belli olur; asgari ücret sayfamız 2027 tutarı yayımlandığında güncellenir.

Sık Sorulan Sorular

2027 asgari ücreti ne zaman belli olur?

Komisyon her yıl aralıkta toplanır ve karar ay sonuna doğru Resmî Gazete'de yayımlanır. 2026 tutarı 26 Aralık 2025'te yayımlanmıştı; 2027 tutarı da aynı takvimle aralıkta beklenir.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nda kaç kişi var?

Komisyonda 15 üye bulunur: beş hükümet, beş işçi ve beş işveren temsilcisi. Başkan, bakanlığın belirlediği üyelerden biridir.

İşçi tarafı kabul etmezse asgari ücret belirlenebilir mi?

Evet. Komisyon oy çokluğuyla karar verir; hükümet ve işveren temsilcileri aynı tutarda birleşirse karar işçi tarafının karşı oyuna rağmen alınır.

Net asgari ücret ne kadar?

2026'da net asgari ücret 28.075,50 TL / ay'dir. Brüt tutardan %14 SGK primi ve %1 işsizlik sigortası payı düşülür, gelir ve damga vergisi alınmaz.

Asgari ücrete yılda iki kez zam yapılabilir mi?

Yapılabilir. Kanun asgari ücretin en geç iki yılda bir belirlenmesini şart koşar ama yılda iki belirlemeyi yasaklamaz; 2022 ve 2023'te temmuzda ikinci artış yapıldı.

Asgari ücret bölgeye veya sektöre göre değişir mi?

Hayır. Türkiye'de tek bir asgari ücret vardır ve tüm sektörlerde, tüm illerde aynı tutar uygulanır.

Asgari ücretin işverene maliyeti ne kadar?

2026'da 2 puanlık hazine indirimiyle aylık 40.214,03 TL / ay, imalat sektöründe 5 puanlık indirimle 39.223,13 TL / ay'dir.