Merhaba sevgili gezgin dostlarım! Bu kez rotamızı Anadolu’nun derinliklerine, Fırat Nehri‘nin hırçın sularıyla şekillenen, yüksek dağların arasına gizlenmiş bir mücevhere çeviriyoruz: Kemaliye. Eski adıyla Eğin, benim için sıradan bir Anadolu kasabası olmaktan çok öte bir keşif oldu. Daha ilk adımdan itibaren buranın sadece bir coğrafi konum değil, aynı zamanda başka bir zamana açılan bir kapı olduğunu hissettim.
Doğası, tarihi ve kültürüyle ruhumu saran bu yer, adeta her sokağında ayrı bir hikaye, her köşesinde ayrı bir hüzün ve ayrı bir heyecan fısıldayan bir rüya gibiydi. Son yıllarda adını daha çok duymaya başladığımız Kemaliye, kimi için doğanın sessizliği, kimi için tarihin izleri, kimi içinse adrenalin dolu doğa sporları demek. Benim içinse geçmişin fısıltılarını, doğanın gücünü ve insan azminin sınırsızlığını hissettiğim derin bir yolculuktu.
Fırat’ın Nefes Kesen Dansı: Karanlık Kanyon ve Taş Yol Efsanesi
Kemaliye ilçe merkezine varmadan önce, beni karşılayan ilk büyüleyici görüntü Karanlık Kanyon‘un tepeden görünen ihtişamlı silueti oldu. Dünyanın en derin kanyonları arasında gösterilen bu doğa harikası, insanı kendine hayran bırakacak kadar görkemli, aynı zamanda ürpertecek kadar derin. Fırat Nehri‘nin devasa kayaların arasında usul usul akışını izlemek bile başlı başına bir meditasyon. Ancak bu deneyimi bir üst seviyeye taşımak isterseniz, bir tekne turu kaçınılmaz!
Kanyonun Kalbinde Bir Tekne Macerası: Derinliklerin Çağrısı
Sabahın erken saatlerinde, kanyonun serin ve sisli atmosferinde bir tekneye atladık. Ağır ağır akan suyun şırıltısı eşliğinde, devasa kayalıkların arasında süzülmek, kendimi adeta doğanın bir parçası gibi hissetmemi sağladı. Özellikle güneş ışığının nadiren girebildiği o “Karanlık” bölümler, doğanın kendi katedrali gibiydi; sessiz, görkemli ve ilham verici. Bu, Kemaliye gezisimin en unutulmaz anlarından biriydi.
İnsan Azminin Anıtı: Taş Yol’da Zamana Yolculuk
Kanyonun hemen yanı başında ise insan azminin ve dayanışma ruhunun yüzyıllık bir anıtı yükseliyor: Taş Yol. 1870’lerde kazma kürekle, tamamen insan gücüyle kayaları oyarak başlanan bu yolun inşası yıllar sürmüş. Eğin halkının alın teri ve bitmek bilmeyen umuduyla, ancak 2002’de tamamlanan 8 kilometrelik tüneller ve viyadükler arasında bir yolculuk bekliyordu bizi. Araçla ilerlerken, bir yanda uçurum, diğer yanda devasa kayalar, insana sadece heyecan değil, derin bir saygı da hissettiriyor. Bu yol, bana imkansızın nasıl başarılabileceğini fısıldıyordu.
Karanlık Kanyon tekne turu ve Taş Yolu safarisi üzerine kıyıdaki şirin bir kafede kahvemi yudumlarken, adrenalin tutkunlarını başka bir sürpriz bekliyordu. Fırat Nehri üzerinde zip line yapmak ister misiniz? Evet, ben yaptım! O eşsiz manzaraya karşı hızla süzülmek, tüm yorgunluğumu alıp götüren, kesinlikle önerdiğim bir deneyim!
Kemaliye’nin Huzurlu Sokakları: Zamanın Durduğu Evler
Hem sakin hem heyecanlı bir sabahın ardından, sıra Kemaliye merkezine gelmişti. Yamaca yaslanmış, Osmanlı’nın son dönemlerinden kalma, birbirinden güzel cumbalı taş evler ve buram buram dut kokan sokaklar beni bekliyordu. Mavi, yeşil, sarı cepheleri, oymalı kapıları ve her biri adeta birer sanat eseri olan kapı tokmakları ile bu Kemaliye evleri, beni adeta zamanda bir yolculuğa çıkardı. Bu arada, merkezde çok orijinal kapı tokmakları yapan küçük bir dükkan olduğunu da hatırlatayım; harika bir hatıra olabilir!
Beklenmedik Bir Hazine: Ali Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi
Kemaliye merkezinde beni en çok şaşırtan yerlerden biri, Ali Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi oldu. Erzincan Üniversitesi Hacı Ali Akın Meslek Yüksekokulu’nun içinde yer alan bu müze, doğal varlıklarımızın bilimsel bir yaklaşımla sergilendiği eşsiz bir mekan. Prof. Dr. Ali Demirsoy’un yurt içi ve yurt dışından, özellikle de bölgeden topladığı zengin koleksiyonu, kendi memleketine adadığı bir mirastı.
Okulun girişinde Hindistan’dan gelip Ankara Hayvanat Bahçesi’nde yaşamış Şeker Fil Mohini’nin iskeleti karşılıyor sizi. Böcekler, fosiller, mineraller, taşlar… Geniş bir alanda sergilenen bu koleksiyon, doğanın inanılmaz çeşitliliğini gözler önüne seriyor. Bu, sadece bir müze değil, aynı zamanda bilime adanmış bir sevgi hikayesiydi benim için.
Bir Şiirin Doğduğu Yer: Apçağa Köyü’nün Büyüsü
“Orada bir köy var uzakta / Gitmesek de, görmesek de / O köy bizim köyümüzdür…” Ünlü şairimiz Ahmet Kutsi Tecer’in bu unutulmaz dizeleri, babasının köyü olan Apçağa için yazdığı söylenir. Kemaliye‘ye sadece 6 km mesafedeki bu şirin köy, restore edilmiş taş evleri, köy girişindeki Ahmet Kutsi Tecer anıtı ve muhteşem Fırat manzarası ile fotoğraf severler ve huzur arayanlar için vazgeçilmez bir durak.
Apçağa Köyü, zengin kültürel mirası ve özgün dokusuyla korunmuş nadir köylerden biri. Köy halkının çabalarıyla restore edilen tarihi evlerden biri, Ahmet Kutsi Tecer Kültür Evi olarak düzenlenmiş. Evin giriş katı bir yaşam alanı, üst katı ise müze olarak ziyaretçilere açık. Sembolik bir ücretle gezebileceğiniz bu ev, köyün ruhunu hissetmek için kesinlikle görmeye değer.
Hasretin İzleri: Mani Yolu’nda Duygusal Bir Yürüyüş
Osmanlı döneminde, ekmek parası kazanmak için İstanbul’a kasapçılık yapmaya giden Eğinli erkeklerin geride bıraktığı eşleri, sevgilileri ve anaları… Onların derin hasretini dile getirdiği maniler, bu toprakların en dokunaklı miraslarından biri. İşte Mani Yolu, bu duyguları günümüze taşıyan anlamlı bir proje.
Dut ağaçlarının gölgelendirdiği, Fırat’a nazır bu yürüyüş yolunda, o dönemden kalma maniler asılı. Okuduğum her dize, yüzyıllık bir özlem ve sevdayla yüklüydü. Sanki o kadınların fısıltılarını, o ayrılıkların acısını iliklerime kadar hissettim. Bu yol, sadece bir yürüyüş parkuru değil, aynı zamanda bir duygu koridoru.
Modern Bir Köy Hikayesi: Ocak Köyü ve Ali Gürer Müzesi
Kemaliye‘ye yaklaşık 40 dakika mesafedeki Ocak Köyü (Hıdır Abdal Sultan Ocağı), Alevi kültürünün önemli bir merkezi. Burası sıradan bir köy değil; içinde müzesi, kütüphanesi, spor tesisi ve hamamı olan örnek bir yerleşim yeri. Köydeki Ali Gürer Müzesi, bölgenin etnografik ve kültürel mirasını sergileyen, kesinlikle görülmesi gereken özel bir müze.
Önceleri Şeyhler köyü olarak bilinen bu yerleşim için genelde Hıdır Abdal Sultan Ocağı ismi kullanılıyor. Köy, 13. yüzyılda Hz. Muhammed soyundan gelen seyitlere tanınan Yeşil Sarık Sarma hakkına sahip Hıdır Abdal Sultan görüşünü benimseyen 12 haneyle kurulmuş. Hz. Ali’nin torunu olan Hıdır Abdal Sultan anısına burada çeşitli etkinlikler de düzenleniyor. Buradaki modern yaşam ve geleneksel dokunun harmanlanması beni çok etkiledi.
Dayanışmanın Simgesi: Başpınar Köprüsü ve Bir Vali’nin Mirası
Kemaliye gezisinde, Başpınar Köprüsü’nü de görmeden olmazdı. Merkeze 25 km uzaklıktaki bu köprünün destansı bir öyküsü var. Yıllarca Fırat Nehri‘ni aşmak için 25 köyün halkı sallarla, sandıklarla mücadele etmiş. 1957’de nihayet iki yaka arasındaki ulaşımı sağlayan köprü yapılmış. Ancak Keban Barajı ile köprü sular altında kalınca, köylerin Kemaliye ile ulaşımı kesilmiş. Halk, tam 30 yıl boyunca yeni bir köprü yapılması için çabalamış, bağışlar toplamış ama sonuç alamamış.
1990’larda Erzincan’a gelen dönemin valisi Recep Yazıcıoğlu, bu köprü sorununa çözüm bulmak için halkla bir araya gelmiş. Köprünün inşası tamamen imece usulüyle, köylülerin bağışları ve emeğiyle gerçekleşmiş. Devletin ve milletin el ele verdiği bu imece ruhu ve valinin üstün çabaları filmlere konu olacak cinsten. Bugün o köprüye gururla Vali Recep Yazıcıoğlu Köprüsü adı verilmiş. Bu, insanlara olan inancımı pekiştiren harika bir hikayeydi.
Kemaliye Deneyimini Tamamlayan Lezzetler ve Konaklama
Konaklama için ilçe merkezindeki tarihi taş evlerden dönüştürülmüş butik otelleri tercih etmek, Kemaliye ruhunu içselleştirmek demek. Biz Vadi Kemaliye Oteli’nde kaldık; vadinin içinde, yeşilliklerle çevrili, tertemiz, lezzetli yemekleri ve ilgili personeliyle beni çok rahat ettiren bir oteldi.
Lezzet molası vermek ise ayrı bir keyif! Mutlaka Lökhane’ye uğrayıp, dut, ceviz ve baldan yapılan yöresel tatlı Lök‘ü denemelisiniz. Tadı damağımda kaldı! Ardından, yöreye has Eğin Tava‘sı, bumbar, sırın, tirit ve keşkek gibi lezzetlerin peşine düşebilirsiniz. Kemaliye‘de etlerin lezzeti de meşhurdur; biz de yemeğimizi Lökhane’nin hemen üstündeki şirin bir restoranda afiyetle yedik.
“Fırat’ın Kollarında Saklı Cennet: Kemaliye (Eğin) Gezi Rehberi” gibi diğer içeriklerimiz için keşfet kategorimizde bulunan yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Ceren’den Gezi İpuçları: Kemaliye Gezinizi Unutulmaz Kılın!
- Ulaşım Kolaylığı İçin: Kemaliye‘ye en yakın havalimanları Erzincan, Elazığ ve Malatya’da. Bu illerden yaklaşık 2.5 – 3 saatlik bir karayolu yolculuğu ile ulaşabilirsiniz. Alternatif olarak, Doğu Ekspresi ile Bağıştaş İstasyonu’na gelip, oradan kalkan servislerle de ulaşım mümkün. Özellikle tren yolculuğu sevenler için harika bir seçenek!
- Ziyaret Zamanı: İlkbahar (Nisan-Haziran) ve Sonbahar (Eylül-Ekim) mevsimleri, hem hava koşulları hem de doğanın renkleri açısından Kemaliye için idealdir. Baharda doğanın uyanışına, sonbaharda ise sarının ve kızılın binbir tonuna tanıklık edeceksiniz.
- Macera Severlere Özel: Eğer benim gibi adrenalin tutkunuysanız, Kemaliye tam size göre! Burada doğa sporları (rafting, kaya tırmanışı, trekking, jeep safari) yapma imkanı da bulunuyor. Fırat Nehri‘nin sunduğu bu eşsiz fırsatları kaçırmayın!
Unutmayın: Kemaliye, hızlı turizmin kalabalığından uzak, “yavaş seyahatin” ve “anın tadını çıkarmanın” en güzel adreslerinden biri. Burada amacınız bir “yapılacaklar listesi”ni tamamlamak değil, ruhunuzu dinlendirmek olmalı.
Tarihe, doğaya, huzura ve samimi insan hikayelerine ilgi duyan her gezgin, hayatının bir döneminde mutlaka yollarını Kemaliye‘ye düşürmeli. Çünkü burası, gitmeseniz de, görmeseniz de, sizin de içinizde bir yerde hep saklı duran o köydür… Peki siz daha önce Kemaliye‘yi ziyaret ettiniz mi ya da gitmeyi düşünüyor musunuz? Yorumlarda benimle paylaşmayı unutmayın!
İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz:
