Sevgili gezgin dostlarım, bugün sizi Avrupa’nın en genç kalbi Kosova’nın gizemli ve büyüleyici bir köşesine, adeta bir zaman tüneline ışınlamak istiyorum: Prizren! Başkent Priştine modern yüzüyle öne çıkarken, Prizren benim için Kosova’nın ruhunu, geçmişini ve doğu ile batının eşsiz harmonisini temsil ediyor. Burası sadece bir şehir değil, tarih kokan sokaklarıyla adeta yaşayan bir müze.
Prizren, neyse ki o dönemlerin ‘eskileri sil, yeniyi kur’ anlayışından ve sonrasında yaşanan yeniden yapılanma çabalarından kendini bir şekilde korumuş. Bu sayede, Kosova’daki en iyi korunmuş eski şehir olma özelliğini sürdürüyor. 1878’de burada kurulan Prizren Birliği‘nin, Arnavut ulusal uyanışının fitilini ateşlediği bu şehir, bugün de canlı bir kültürel mozaik sunuyor. Çoğunluğu Arnavut olan nüfusuna, önemli bir Türk topluluğu da eşlik ediyor; bu da benim gibi Osmanlı izleri peşinde koşan bir gezgin için Prizren’i daha da cazip kılıyor. Çok az sayıda Sırp kökenli vatandaşın da yaşadığı şehirde, çok dilli tabelalar size yol gösteriyor; Türkçe’nin yaygınlığı ise beni her köşe başında gülümsetiyor.
Kosova’nın bağımsızlığını kazanmasının ardından Prizren, turistler için son derece güvenli bir liman haline gelmiş. Suç oranı oldukça düşük ve yerel halk, turizmden elde ettikleri gelir sayesinde yabancılara karşı müthiş misafirperver. Ülkede para birimi Euro olsa da, fiyatlar beni şaşırtacak kadar uygun çıktı. Özellikle yeme-içme, bazen Türkiye’den bile daha ucuz diyebilirim, bu da bütçe dostu bir seyahat için harika bir haber!
Sharr Dağları’nın eteklerinde, yemyeşil bir coğrafyada konumlanan Prizren’i keşfetmek için en ideal zamanlar ilkbahar, yaz başları ve sonbahar diyebilirim. Doğa yürüyüşlerini sevenler için dağlara ve milli parklara açılan bir kapı adeta.
Prizren’de Bir Zaman Tüneli: Osmanlı Mirası ve Daha Fazlası
Prizren, Akçasu olarak da bilinen Bistrica Nehri tarafından ikiye ayrılmış, her köşesi tarihle ve kültürel mirasla harmanlanmış bir şehir. Şehir planı ve mimarisi, Sırpların Ortodoks kiliseleri ve Osmanlıların görkemli camileriyle, geçmiş medeniyetlerin izlerini taşıyor. Kosova genelinde bu etkiyi hissetmek mümkün olsa da, Prizren’de adeta bir Anadolu şehrindeymişim hissine kapıldım. TİKA tarafından restore edilen birçok eser sayesinde, Osmanlı döneminden kalma camiler, köprüler, hamamlar ve çeşmeler hala ayakta ve capcanlı.
Arnavut kaldırımlı sokakları, asırlık kiliseleri ve nehrin üzerindeki köprüleriyle bu şirin şehir, tepeden bizi gözleyen Orta Çağ’dan kalma kalesiyle tam bir görsel şölen sunuyor. Prizren’in kalbine adım attığınızda, koruma altındaki tarihi dokunun ne kadar iyi korunduğuna hayran kalacaksınız.
Keşif Rotam: Prizren’in Olmazsa Olmazları
- Taş Köprü: Prizren’in Kalbindeki İmza
Bistrica Nehri’nin kalbinde yer alan, şehrin adeta imzası niteliğindeki Taş Köprü, benim Prizren’e ilk aşk bakışlarımı attığım yer oldu. Tarihi 15. yüzyıl sonları veya 16. yüzyıl başlarına dayanan bu köprü, günümüze kadar büyük değişimler geçirmiş olsa da, hala Eski Şehir’in ruhunu yansıtıyor. Özellikle gün batımında nehir ve köprünün birleşimi, kartpostallık manzaralar sunuyor. Bahar aylarında rastladığım gibi, burada çeşitli yarışlar ve festivaller düzenlenmesi, köprünün sadece bir geçit değil, aynı zamanda şehrin sosyal yaşamının da merkezi olduğunu gösteriyor. - Sinan Paşa Camisi: Bir Türk Barok Şaheseri
Hemen Taş Köprü’nün yanı başında yükselen, Prizren’in en büyük ve en görkemli yapılarından biri olan Sinan Paşa Camisi, beni adeta bir tarih yolculuğuna çıkardı. 1615 yılında Sofi Sinan Paşa tarafından yaptırılan bu cami, etkileyici kubbesi ve 43.5 metrelik minaresiyle şehrin siluetini süslüyor. İçerisindeki 19. yüzyıl çiçek desenleri ve Kuran ayetleriyle süslenmiş duvarlar, Türk Barok üslubunun Balkanlar’daki en güzel örneklerinden. TİKA’nın titiz restorasyon çalışmaları sayesinde cami, ihtişamını korumaya devam ediyor ve kesinlikle ziyaret listenizin başında olmalı. İçeri girip o atmosferi solumak, inanın bambaşka bir his. - Şadırvan Meydanı: Prizren’in Atan Kalbi
Prizren’in atan kalbi, canlılığı ve enerjisiyle beni kendine çeken Şadırvan Meydanı! Burası, yerel halkın buluştuğu, kahve yudumlayıp sohbet ettiği, hayatın tüm renklerini buluşturduğu bir merkez. Meydanın etrafı rengarenk kafeler, restoranlar ve küçük dükkanlarla çevrili. Benim gibi insanları gözlemlemeyi sevenler için adeta bir açık hava sahnesi.
Meydanın ortasındaki tarihi Şadırvan Çeşmesi‘nden su içme ritüelini de atlamayın derim. Derler ki, bu çeşmeden su içen Prizren’e ya geri gelir ya da Prizrenli biriyle evlenir! Ben şimdiden suyumu içtim, bakalım kısmet ne gösterecek? - Prizren Kalesi (Kalaja): Şehre Tepeden Bir Bakış
İkinci günümün sabahında, şehre tepeden bakan ve adeta bir bekçi gibi duran Prizren Kalesi‘ne doğru yola çıktım. Şehir merkezinden sadece 20 dakikalık keyifli bir yürüyüşle ulaşabileceğiniz bu kale, 24 saat açık ve ücretsiz ziyaret edilebiliyor. Yukarı çıktıkça açılan manzara, tüm yorgunluğunuzu unutturacak türden.
Orta Çağ’dan kalma bu etkileyici yapı, geçmişte birçok medeniyete ev sahipliği yapmış. Osmanlı döneminde hamamlar ve camilerle zenginleştirilen kale, 200 metre yukarıdan Prizren’in kırmızı çatılarını, sayısız minarelerini ve Sharr Dağları’nın nefes kesen panoramasını ayaklarınızın altına seriyor. Özellikle gün batımında burada olmak, adeta bir karnaval havasına şahit olmak demekmiş. Kale içerisinde eski Silah Deposu, Cami ve Gizli Tünel gibi yerleri de keşfedebilirsiniz. Dokufest zamanında burada kurulan açık hava sineması da kaleye ayrı bir ruh katıyormuş, keşke o zamana denk gelseydim! - Halveti Tekkesi: Huzurlu Bir Mola
Türk Konsolosluğu’nun yanındaki bir sokaktan yürüyerek ulaştığım Halveti Tekkesi, beni mistik bir yolculuğa çıkardı. 1712 yılında Şeyh Pir Osman Baba tarafından kurulan bu tekke, Kosova’daki en yaygın tarikatlardan biri olan Halvetiliğin merkezi konumunda. Bahçede çay içen dervişlerle sohbet etme şansı bulmak, kilitli kapının bir Türk olduğumu öğrenince açılması, bu gezinin en özel anlarındandı. İçerideki semahane, şadırvan, el yazmalarıyla dolu kütüphane ve eski şeyhlerin kabirleri, huzur dolu bir atmosfer sunuyor. Burası, Prizren’in manevi zenginliğini derinden hissedeceğiniz bir yer. - Prizren Etnografya Müzesi: Anadolu’dan Esintiler
Tabelaları takip ederek son anda yetiştiğim Prizren Etnografya Müzesi, beni bambaşka bir dünyaya götürdü. Şeyh Zade’nin restore edilmiş eski evinde yer alan bu samimi müze, 1 Euro gibi sembolik bir ücret karşılığında kapılarını açıyor. İçerideki kostümler, el sanatları ve ev eşyaları adeta Anadolu’nun bir köşesinden gelmiş gibi, o kadar tanıdık ve sıcak! Özellikle yöresel kıyafetlerin detayları ve kullanılan motifler beni çok etkiledi. Pazar günleri erken kapanıyor, benim gibi ucu ucuna yetişmeyin derim! - Gazi Mehmet Paşa Hamamı: Tarihin İzinde Bir Dokunuş
Şehir merkezine çok yakın konumda bulunan Gazi Mehmet Paşa Hamamı, Prizren’deki en değerli Osmanlı eserlerinden biri. 1573-1574 yıllarında Gazi Mehmet Paşa tarafından yaptırılan bu çifte hamam, hem erkekler hem de kadınlar tarafından aynı anda kullanılabiliyormuş. Yaklaşık 90 cm kalınlığındaki duvarları ve dokuz kubbeli çatısıyla etkileyici bir mimariye sahip. Eskiden bir peynir deposu olarak bile kullanılmış olması ilginç bir detay. Günümüzde ise kültürel ve sanatsal etkinliklere ev sahipliği yaparak Prizren’in tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Dışarıdan bile görkemini hissettiriyor. - Arnavutluk Prizren Birliği: Ulusal Uyanışın Beşiği
Tarihseverler için mutlaka görülmesi gereken bir diğer nokta ise 1878’de etnik Arnavutların çıkarlarını korumak amacıyla kurulan Arnavutluk Prizren Birliği kompleksi. Bu kompleks, bir zamanlar Arnavut ulusal uyanışının merkezi olmuş. Maalesef 1999’da Sırp kuvvetlerince tahrip edilmiş, ancak bugün restore edilerek ziyarete açık bir müzeye dönüştürülmüş. 1 Euro karşılığında gezebileceğiniz bu müzede, birliğin tarihine dair fotoğraflar, yazışmalar ve hatta yöresel giysiler ile mutfak eşyaları gibi etnografik eserler de görebilirsiniz. Biraz karmaşık gelebilir, çünkü İngilizce çevirisi az ama yine de tarihe tanıklık etmek paha biçilmez. - Maraş Çınarı & Maksut Paşa Camisi: Nehir Kenarı Huzuru
Akçasu Nehri kenarında yaptığım yürüyüşte, Maraş bölgesine ulaştım. Burada beni ilk karşılayan, adeta bir dev gibi gökyüzüne uzanan asırlık Maraş Çınarı oldu. Tam 350 yaşından fazla olduğu düşünülen bu heybetli ağaç, Kosova’nın en yaşlı ağacı unvanını taşıyor. Çınarın hemen yanı başında ise 1640 yılında Maksut Paşa tarafından inşa ettirilen Maksut Paşa Camisi bulunuyor. Sade ama etkileyici mimarisiyle dikkat çeken bu cami, aynı zamanda Kosova’da Türkçe vaaz verilen ikinci cami olmasıyla da özel bir yere sahip. Nehir kenarında çayınızı yudumlarken, bu tarihi camiyi ve çınarın gölgesini seyretmek tarifsiz bir keyif. - Diğer Görülesi Yerler: Prizren, dini çeşitliliğiyle de dikkat çekiyor. Yokuş yukarı yürüyerek ulaştığım ve maalesef kapalı olan Kutsal Kurtarıcı Kilisesi, dikenli tellerle korunan Ljeviš Meryem Ana Kilisesi gibi Sırp Ortodoks mabetleri, şehrin karmaşık tarihinin bir yansıması. Ayrıca St George Katedrali, Aziz Nikolaos Kilisesi (Tutić Kilisesi) ve Meryem Ana Katolik Katedrali de mimarileriyle göz kamaştırıyor. Taş Köprü’nün doğusundaki Arasta Köprüsü, batısındaki ‘Mavi Sevgi Köprüsü’ olarak da bilinen kilitlerle süslü Nalet Köprüsü, Emin Paşa Camisi, Gazi Mehmet Paşa Camisi (Bayraklı Cami), İlyas Kuka Camisi ve restore edilerek turist danışma ofisi olarak kullanılan Belediye Binası da Prizren’in keşfedilmeyi bekleyen diğer güzellikleri arasında yer alıyor.
Ceren’den Prizren Gezi İpuçları
- Ulaşım Kolaylığı: Türkiye’den Priştine’ye uçup, oradan otobüsle Prizren‘e geçmek en yaygın olsa da, bütçe dostu ve keyifli bir alternatif olarak Kuzey Makedonya’nın Üsküp veya Arnavutluk’un Tiran şehirlerinden otobüsle gelmeyi düşünebilirsiniz. Ben Üsküp’ten 9 Euro’ya geldim ve yolculuk gayet rahattı. Şehir içinde ise her yere yürüyerek ulaşabilirsiniz, toplu taşıma aramanıza gerek yok.
- Bütçe Dostu Konaklama: Prizren, konaklama konusunda cebinizi düşünen seçenekler sunuyor. Özellikle hosteller, yerel deneyim arayanlar için harika. Benim kaldığım Hostel M99 gibi, yerel evlerde konaklayıp misafirperver ev sahipleriyle tanışarak ülke kültürü hakkında bilgi edinmek paha biçilmez. İki gece için 20 Euro ödemem, bu konuda ne kadar uygun olduğunu gösteriyor!
- Lezzet Durakları: Prizren mutfağı gerçekten bağımlılık yapıyor! Balkanların vazgeçilmezi olan Cevabi köfte (qebapa) ve benim favorim olan peynirli veya kıymalı burekleri mutlaka denemelisiniz. Şadırvan Meydanı’ndaki Saraybosna Burek‘te yediğim börek ve yanında ayran, sabah kahvaltımın yıldızı oldu. Ayrıca **Missini Sweets**’in meşhur bozasını ve dondurmasını tatmadan dönmeyin, pişman olmazsınız!
- Güvenli ve Sıcak Bir Ortam: Prizren, turistler için oldukça güvenli ve yerel halk inanılmaz misafirperver. Sokaklarda rahatça dolaşabilir, yerel halkla sohbet edebilir ve kendinizi evinizde hissedebilirsiniz. Bu, bir şehrin atmosferini deneyimlemenin en güzel yollarından biri.
- Yürüyerek Keşfedin: Şehrin tarihi merkezi o kadar kompakt ki, her köşesini yürüyerek keşfetmenin tadına varın. Daracık sokaklarda kaybolmak, kendinizi beklenmedik tarihi bir yapının ya da şirin bir kafenin önünde bulmak, Prizren’i deneyimlemenin en otantik yolu.
Ulaşım ve Konaklama İpuçlarım
Prizren‘e ulaşım oldukça kolay ve seçenekler bol. Türkiye’den THY veya Pegasus ile Priştine’ye uçup, oradan otobüsle Prizren‘e geçmek en yaygın yöntem. Ancak ben size farklı bir rota öneririm: Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’ten veya Arnavutluk’un başkenti Tiran’dan otobüsle gelmek, 2-3 saat süren bu yolculuk hem manzaralı hem de oldukça uygun fiyatlı. Ben Üsküp’ten 9 Euro’ya Prizren’e geldim. Priştine’den ise her 15 dakikada bir otobüs bulmak mümkün, tek yön bileti sadece 4 Euro ve yolculuk 1 saat 40 dakika sürüyor. Prizren içinde ise toplu taşıma aramanıza hiç gerek yok, tarihi şehir merkezi o kadar kompakt ki her yeri yürüyerek rahatlıkla keşfedebilirsiniz. Yeri gelmişken, Kosova’dan Sırbistan’a doğrudan geçişin bazen sorunlu olabileceğini unutmayın; rota planlarken bu detayı göz önünde bulundurmakta fayda var.
Kosova şehirleri, özellikle de Prizren, konaklama açısından bütçenizi zorlamayacak seçenekler sunuyor. Uluslararası gezginlerin artmasıyla birlikte, burada her zevke uygun konaklama bulmak mümkün. Eğer benim gibi yerel bir deneyim arıyorsanız, hosteller harika bir seçenek. Ben, Eski Şehir’in kalbinde yer alan ve yerel bir evde kalma fırsatı sunan Hostel M99‘da kaldım ve iki gece için sadece 20 Euro ödedim! Hostel sahipleri olan iki kardeş sayesinde ülke tarihi ve kültürü hakkında birinci ağızdan bilgiler edindim. Bu samimi ve kültürlü ortam, konaklamanızı çok daha anlamlı kılacaktır. Ayrıca Hostel Bushati, Driza’s House gibi başka güzel hosteller de mevcut.
Prizren Mutfağının Büyüsü ve Eğlence
Ah, Prizren mutfağı! Burası tam bir lezzet şöleni. Arnavutluk’la olan güçlü bağların yanı sıra, Avrupa ve Asya mutfaklarından esintilerle zenginleşen Kosova mutfağı, ucuz fiyatları ve doyurucu porsiyonlarıyla beni kendine hayran bıraktı. Balkanların vazgeçilmezi olan etli yemekler burada da başrolde: Cevabi köfte (qebapa) ve pljeskavica‘yı mutlaka denemelisiniz. Benim favorim, beyaz peynir, ıspanak veya et dolgulu burekler oldu; yanında ayranla birlikte sadece 1-2 Euro’ya enfes bir ziyafet çekebilirsiniz. Prizren’in en iyi börekçisi olarak gösterilen Şadırvan Meydanı’ndaki Saraybosna Burek‘i denemenizi şiddetle tavsiye ederim.
Şadırvan Meydanı ve nehir kenarındaki sayısız kafe ve restoranda, yerel halkla birlikte kahve keyfi yapmayı da unutmayın. Prizrenliler, kahvelerinin İtalya’dakilerden bile iyi olduğunu iddia ediyorlar, haksız da değiller hani! Özellikle Missini Sweets‘in meşhur bozasını ve dondurmasını tatmadan dönmeyin. Akşamları ise Eski Şehir sokakları, genç nüfusun etkisiyle adeta bir karnaval yerine dönüşüyor; canlı müzik ve eğlence arayanlar için de birçok seçenek mevcut. Te Syla Restoranı‘nda yediğim lezzetli pljeskavica ve yoğurt için sadece 5 Euro ödemiş olmam, bu şehrin ne kadar bütçe dostu olduğunun bir kanıtı.
Kosova şehirlerinde genç nüfus oranı oldukça yüksek. Dolayısıyla bu durum şehri eğlence, etkinlik, yeme içme anlamında çok dinamik ve hareketli bir yer haline getiriyor. Kentin dans kulüplerinde, çok sayıdaki tarz barlarında canlı müzik keyfi yaşanabilir. Şadırvan Meydanı’nda veya nehir kenarında yer alan kafeler, akşamları sosyalleşmek ve yerel atmosferi solumak için birebir. Ben özellikle Prince Coffee House‘un Türk kahvesini çok beğendim, buzlu kahveleri de sıcak günler için harika bir seçenek.
“Prizren Gezi Rehberi: Kosova’nın Kalbinde Bir Osmanlı Masalı” gibi diğer içeriklerimiz için keşfet kategorimize göz atabilirsiniz.
Prizren’den Ne Alınır? Alışveriş Keyfi
Prizren‘de büyük AVM’ler yerine, şehrin ruhunu yansıtan geleneksel dükkanlar ve pazarlar ön planda. Eski Şehir’de gezerken kendinizi adeta bir Anadolu çarşısında bulacaksınız. Bakır eşyalar, seramikler, işlemeler, el yapımı halılar ve telkari ürünler gibi otantik hediyelik eşyalar bulmak mümkün. Özellikle telkari, Prizren’in en geleneksel el sanatlarından biriymiş. Çarşamba günleri kurulan yerel pazarı ziyaret ederek el sanatlarına ve uygun fiyatlı dekorasyon ürünlerine göz atabilirsiniz. Hem kendinize hem de sevdiklerinize Prizren’den unutulmaz bir anı götürebilirsiniz.
Sevgili dostlar, tarihçilerin ‘her taşı bir tarih’ dediği, yerel şarkıların ‘şarkıların ve aşkın şehri’ diye bahsettiği Prizren, beni kendine hayran bırakan eşsiz bir şehir oldu. Burada yıllardır yaşamışım gibi bir samimiyet ve sıcaklık hissettim. Bu otantik dokusu henüz bozulmamışken, siz de bu büyülü şehri ziyaret edip kendi deneyimlerinizi yaşayın derim. Belki de Şadırvan Çeşmesi’nden su içip siz de Prizren’e bir daha dönersiniz, kim bilir?
Siz Prizren hakkında ne düşünüyorsunuz ya da ziyaret etmeyi düşündüğünüzde aklınıza takılan bir soru var mı? Yorumlarda buluşalım, bu güzel şehre dair sohbet edelim!
İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz:
Ukrayna Gezi Rehberi: Karadeniz’in Parlayan Yıldızı, Sınır Tanımaz Bir Macera!
Yeşilyurt Gezi Rehberi: Efsane Kaz Dağları Eteğinde Bir Huzur Köyü
